گروه روانشناسی و علوم اعصاب نیک مهر

درمان وابستگی ناسالم

برای درمان وابستگی عاطفی یا درمان وابستگی عشقی لازم است که درمانگر ابتدا تیپ شخصیتی مراجع را مورد بررسی قرار بدهد. در این مقاله سعی شده اختلال شخصیت وابسته مورد بررسی قرار بگیرد چون اکثر افرادی که وابستگی ناسالم دارند جزء همین تیپ شخصیتی می باشند. تیپ شخصیت وابسته جزء خوشه C اختلالات شخصیت است و شیوعش ۲ درصد در جمعیت عمومی و در زنان بیشتر از مردان می باشد. البته لازم به ذکر است که تمامی تیپ های شخصیتی با هم ارتباط دارند.

مدت زمان مطالعه : 6 دقیقه , تاریخ انتشار : 1396/09/09

درمان وابستگی ناسالم ، درمان وابستگی عاطفی ، درمان وابستگی عشقی

تلفن های تماس

در این مقاله میخوانید

ملاک های تشخیصی وابستگی بیمارگونه بر مبنای DSM

در ارزیابی هر ملاک اختلال شخصیت وابسته ، باید به سن ، عوامل فرهنگی و مسایل تربیتی در هر خانواده توجه شود. ملاک های تشخیصی اختلال شخصیت وابسته در واقع نیاز نافذ ، فراگیر و افراطی به مراقبت شدن که به سلطه پذیری وابستگی و ترس از جدائی بیانجامد و از اوایل بزرگسالی شروع و در زمینه های گوناگون به چشم بخورد و حداقل ۵ مورد از موارد ذیل را دارا باشد

خصوصیات افراد دارای شخصیت وابسته

وابستگی بیمارگونه

افراد وابسته فکر می کنند که هیچ کاری را نمی توانند به تنهایی و بدرستی انجام دهند و بدون تکیه گاهشان ناقص هستند و نیاز به حمایتهای دیگران دارند بنابراین برای بدست آوردن این حمایت ها ، امتیازات زیادی می دهند. مثلاً مورد سوء استفاده قرار می گیرند تا مورد رعایت قرار بگیرند و کسی آنها را نوازش کند. شخصیت وابسته فقط بدنبال یک پناهگاه از جانب دیگران می گردد.

روابط جنسی

شخصیت وابسته مثل شخصیت اجتنابی در مسایل زناشویی فقط به دنبال قضیه دخول نیست بلکه بیشتر نوازش و کلام محبت آمیز قبل از سکس برایش مهم است بنابراین ممکن است به روابط خارج از زناشویی سوق پیدا کند چون با نوازش دیگران به طرف آنها می رود. این موضوع در درمان وابستگی ناسالم مهم است.

پشتکار ضعیف

پشتکار این افراد مثل شخصیت نمایشی ضعیف و تنوع طلبی اشان مثل نمایشی ها زیاد است. این موضوع در درمان وابستگی عشقی مورد بررسی قرار می گیرد.

اثرات خیانت

خانم های وابسته اگر خیانت ببینند دچار افسردگی می شوند ولی نمایشی ها و شخصیت مرزی ها اگر خیانت ببینند دچار افسردگی های پرخاشگرانه می شوند و آسیب به طرف مقابل می زنند که در درمان وابستگی عاطفی مورد بررسی قرار می گیرد.

مسئله فرهنگی

در شخصیت وابسته ، مسئله فرهنگی خیلی در آن دخیل است چون بعضی جوامع ، افراد نسبت به هم وابسته تر هستند. این موضوع باید در درمان وابستگی ناسالم مورد بررسی قرار بگیرد.

ضعف تصمیم گیری

درمانگر در درمان وابستگی عاطفی می گوید که افراد وابسته خیلی سخت می توانند تصمیم بگیرند حتی در مورد مسایل عادی و روزمره به همین دلیل در تصمیم برای جدایی از طرف مقابل دچار مشکل هستند که این موضوع در ترک وابستگی شدید مهم است.

مسئولیت پذیری

معمولاً این افراد مسئولیت های زندگی را تماماً بر عهده دیگری قرار می دهند و تمام قسمت های مهم زندگی آنها را دیگری تصمیم می گیرد. مثلاً چه درسی بخوانند ، با چه کسی دوست شوند و… این موضوع در درمان وابستگی عشقی مورد بررسی قرار می گیرد.

ازدواج

جالب اینجا است که اغلب آنها جذب کسانی می شوند که شکاک هستند برای اینکه شکاک ها آنها را دائم زیرنظر دارند و همین موضوع به آنها احساس خوبی می دهد. البته افراد وابسته خیلی خوشرو مهر طلب هستند که در درمان وابستگی عشقی و ترک وابستگی شدید روی آن کار می شود.

ناتوان در شروع کردن کار

اگر کسی باشد که کمک اشان کند ، می توانند حرکت کنند ولی شروع کردن برای آنها خیلی سخت است. در درمان وابستگی ناسالم به این افراد در این زمینه کمک می شود. در کل افراد وابسته به دو دلیل داوطلبانه کاری را شروع نمی کنند :
اولاً : فکر می کنند که موفق نمی شوند. این افراداعتماد به نفس خیلی پایینی دارند. افراد وابسته نگاه اشان به خودشان این است که آدم ضعیف و عاجزی هستند، بنابراین دیگران بهتر می دانند. این باعث می شود همیشه خودشان را پائین تر از دیگران ببنند. این افراد بیشتر از همه از استقلال می ترسند. این افراد در واقع کارکردهای شغلی اشان هم مختل است چون باور دارند که نمی توانند به تنهایی کارشان را انجام دهند.
دوما: اینکه اگر بدانند توانایی اش را دارند و موفق می شوند این کار را نمی کنند چون می ترسند طرف مقابل بفهمد که توانایی دارد و دیگر حمایتش نکند. این موارد موضوع مهمی برای درمان وابستگی عاطفی است.

بیزار بودن از تنهایی

این افراد در طلب توجه از طرف کسی که به آن وابسته هستند، آنقدر پیش می روند که گاهی داوطلبانه کارهایی می کنند که دوست ندارند. درمانگر در درمان وابستگی عشقی می گوید که اینها افرادی هستند که خیلی از تنهایی بیزارند و در اصل تنهایی برایشان یک احساس خیلی بدی می آورد. برای اینها تنهایی یعنی مرگ و پایان و می گویند نمی توانند از خودشان مراقبت کنند. مثلاً وقتی همسرش دیر می آید، فکر می کند که او مُرده است و در درمان وابستگی ناسالم این موضوع حل می شود. نگاه این افراد به دنیا این است که دنیا جای ناامن و ترسناکی است بنابراین اگر تنها بمانند خواهند مُرد.

رفتن از رابطه ای به رابطه دیگر

افراد وابسته مثل شخصیت نمایشی از یک رابطه به رابطه دیگر پناه می برند. البته علت برای این افراد توجه است ولی برای نمایشی ها اینگونه نیست برای همین اینها از یک رابطه که هنوز تمام نشده وارد رابطه دیگر می شوند و دنبال کسی می گردند که توجه بیش از حد از او دریافت کنند که در درمان وابستگی عاطفی روی آن کار می شود. در واقع وابسته ها وقتی طرد و ترک شوند آنوقت سراغ کس دیگری می روند ولی شخصیت مرزی همینکه تصور کند طرف مقابل می خواهد طردش کند سراغ کس دیگری می رود.

همکاری

افراد وابسته خیلی همکاری می کنند و اصلاً بلد نیستند که “نه” بگویند بنابراین نباید مطیع بودنشان را حمل بر همکاری گذاشت که در درمان وابستگی ناسالم و ترک وابستگی شدید روی آن کار می شود.

کم اهمیت دادن به نیازهای خود

افراد وابسته به نیازهای خودشان کمتر و به نیازهای کسی که نقش محافظت کننده برایش دارد ، بیشتر اهمیت می دهند چون نمی خواهند رابطه اشان به هم بخورد که در درمان وابستگی عاطفی روی آن کار می شود.

انفعال بیش از حد

اینها به شدت منفعل هستند چون هر چه به آنها گفته شود خودشان را با آن سازگار می کنند.

روابط اجتماعی

روابط اجتماعی این افراد اغلب با کسانی است که او به آنها وابسته است. خیلی از این افراد مورد بدرفتاری جسمی یا روانی قرار می گیرند و چون جراتمند نیستند بنابراین نمی توانند ابراز وجود کنند. اگر فردی که اینها به او وابسته هستند، مثلاً به مسافرت برود، بلافاصله افسردگی می گیرند.

درمان وابستگی عاطفی

معمولاً افرادی که در کودکی بیماری های مزمن مثل سرطان داشتند، مستعدتر به اختلال شخصیت وابسته می باشند چون یادگرفته اند که حمایت شوند. افسردگی ، اضطراب ، حملات پانیک ، شکایت های جسمی ، الکلیسم و سوء مصرف مواد در آنها زیاد است. شخصیت وابسته در سبک بین فردی گرایش دارد که دیگران را راضی و خودش را قربانی کند و مطمئن باشد که دائماً از دیگران اطمینان می گیرد. مثلاً دائم به طرف مقابل می گوید: “دوستم داری؟” یا “بهم توجه کن” و….

چگونگی شکل گیری تیپ شخصیت وابسته

در شکل گیری این تیپ شخصیتی مثل تمام تیپ های شخصیتی دیگر از جمله اسکیزوتایپال ، پرخاشگر-منفعل و افسرده ، اسکیزوئید ، وسواسی ، خودشیفته ، ضد اجتماعی ، پارانوئید محیط ، فیزیولوژی و ژنتیک نقش دارد. مثلاً روان تحلیلی ها از جمله فروید معتقد است اگر افراد تا ۱۸ ماهگی که در مرحله دهانی هستند نتوانند مهر و محبت مادر را همراه با شیر مادر به دست آورند دچار شخصیت وابسته می شوند.

نکته مهم : برای درمان وابستگی عاطفی ، گروه نیک مهر از روان درمانی توسط سید مصطفی حسینی ( مدیر گروه روانشناسی و علوم اعصاب نیک مهر ) و دکتر مریم زادبر ( مسئول فنی نیک مهر ) استفاده می کند و اگر لازم باشد همراه آن از درمان های نوروساینس از جمله لورتانوروفیدبک توسط دکتر نیما گنجی ( بنیانگذار واقعی لورتا نوروفیدبک در ایران ) و یا دارو درمانی استفاده می کند.

نویسنده : سید مصطفی حسینی ، مدیر گروه روانشناسی و مرکز نوروفیدبک نیک مهر

لطفاً در زیر نظر خود را در خصوص این مقاله بیان و اگر سوالی دارید مطرح نمائید.

این مطلب را به اشتراک بگذارید

شاید این موارد هم برایتان مفید باشد

2 دیدگاه. دیدگاه جدید بگذارید

  • شخصیت وابسته ، شخصیتی دارد
    که در اصل گمشده است و همیشه ان را در دیگران و بودن ونبودن دیگران جستجو میکند ، همیشه نگران و اظطراب دارد ،
    همیشه از الگوهای رفتاری خاصی استفاده میکند .
    اول خود را در یک رابطه ناجی و نجات دهنده معرفی میکند و سعی میکند با حمایت های بی مورد و خرج کردن اساسی ترین داشته های خود ( وقت ، پول ، و از همه تر احساس خود) توجه طرف را به خود جلب کند و از انجایی که مدام در خود نیازهای را میبیند که رسیدن به انها برایش حیاتی ومهم است و تمام تلاش خود را میکند تا به انها برسد و نمیرسید در خود نوعی احساس قربانی شدن میکند .
    و زمانی که احساس ضعف ، قربانی ، نا کار امدگی و سر خوردگی کرد شخصیتش به یک ازارگر تبدیل میشود .
    مدام به دنبال ازار هم وابسته ی خود است یا به دنبال ازار دادن خودش است .

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.