وقتی دختر و پسری با یکدیگر آشنا می‌شوند، معمولاً در ابتدا سوالاتی از هم می‌پرسند تا متوجه شوند آیا معیارها، خواسته‌ها و دیدگاه‌هایشان با یکدیگر سازگار است و آیا می‌توانند رابطه خود را ادامه دهند یا خیر.
بعد از اینکه دو طرف شناخت نسبی نسبت به یکدیگر پیدا کردند، ممکن است در ادامه رابطه به هم علاقه‌مند شوند و یکی از اهدافشان این باشد که در نهایت با یکدیگر ازدواج کنند.
البته آشنایی دختر و پسر همیشه به این شکل نیست. گاهی از همان ابتدا آشنایی با هدف ازدواج شکل می‌گیرد و خانواده دختر و پسر یکدیگر را به هم معرفی می‌کنند؛ چیزی که معمولاً از آن با عنوان ازدواج سنتی یاد می‌شود.
در هر دو حالت، برای اینکه دختر و پسر بتوانند تصمیم مناسبی برای ازدواج بگیرند، لازم است قبل از ازدواج شناخت کافی نسبت به یکدیگر پیدا کنند و اهداف، خواسته‌ها و معیارهایشان برای زندگی مشترک تا حد قابل قبولی با یکدیگر هماهنگ باشد.
یکی از مشکلاتی که ممکن است در دوران آشنایی اتفاق بیفتد، این است که دختر و پسر به دلیل جذابیت ظاهری، تیپ شخصیتی یا هیجانات اولیه رابطه، به یکدیگر جذب و وابسته می‌شوند و در نتیجه ممکن است بعضی از ویژگی‌های منفی یا تفاوت‌های مهم طرف مقابل را نبینند یا آن‌ها را نادیده بگیرند.
گاهی حتی فرد متوجه این تفاوت‌ها می‌شود، اما به دلیل علاقه‌ای که به طرف مقابل پیدا کرده است، از کنار آن‌ها می‌گذرد و با خودش می‌گوید که این مسائل در آینده حل خواهند شد.
با کاهش هیجانات و جذابیت اولیه رابطه، ممکن است فرد تازه متوجه تفاوت‌هایی شود که پیش از این آن‌ها را جدی نگرفته بود. به همین دلیل، بهتر است تصمیم‌گیری برای ازدواج تنها بر اساس احساسات و جذابیت اولیه رابطه انجام نشود و شناخت واقعی از طرف مقابل نیز مورد توجه قرار بگیرد.
برای اینکه احتمال بروز چنین مشکلاتی کمتر شود، بهتر است دختر و پسر از همان مراحل ابتدایی آشنایی، سوالات مناسبی از یکدیگر بپرسند و درباره موضوعات مهم زندگی، معیارها، خواسته‌ها، ارزش‌ها و اهداف آینده صحبت کنند.
این گفت‌وگوها به آن‌ها کمک می‌کند تا شناخت بیشتری نسبت به یکدیگر پیدا کنند و متوجه شوند که آیا از نظر معیارهای مهم زندگی مشترک، تناسب لازم را دارند یا خیر.
اگر دختر و پسر بعد از این مرحله احساس کردند که برای ادامه رابطه و ازدواج با یکدیگر تناسب دارند، می‌توانند برای مشاوره پیش از ازدواج به یک مرکز مشاوره مراجعه کنند و در جلسات مشاوره قبل از ازدواج، موضوعات مهم رابطه خود را دقیق‌تر بررسی کنند.
در مشاوره پیش از ازدواج، موضوعاتی مانند ویژگی‌های شخصیتی، اهداف زندگی، مسائل خانوادگی، ارزش‌ها، مسائل اقتصادی، ارتباط عاطفی، مسائل جنسی، نحوه حل تعارض و سایر موضوعات مهم زندگی مشترک می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.
هرچه این مراحل با شناخت بیشتر و بدون نادیده گرفتن تفاوت‌های مهم انجام شود، دختر و پسر می‌توانند با آگاهی بیشتری درباره ادامه رابطه و ازدواج تصمیم بگیرند.
لازم به ذکر است که حتی اگر دختر و پسر مراحل شناخت و مشاوره پیش از ازدواج را به‌درستی طی کنند، هیچ روشی نمی‌تواند موفقیت یک ازدواج را به صورت قطعی تضمین کند.
گاهی زوجین قبل از ازدواج شناخت مناسبی نسبت به یکدیگر پیدا می‌کنند، مشاوره پیش از ازدواج را نیز انجام می‌دهند، اما در ادامه زندگی مشترک با مشکلاتی مواجه می‌شوند. این اتفاق می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و الزاماً به این معنا نیست که مراحل شناخت پیش از ازدواج به درستی انجام نشده است.
یکی از دلایل می‌تواند این باشد که بعد از ازدواج، زوجین تصور کنند دیگر نیازی به مراقبت از رابطه و تلاش برای بهبود آن ندارند. در حالی که ازدواج پایان مسیر شناخت و ارتباط نیست و یک رابطه سالم نیازمند گفت‌وگو، توجه، حل تعارض و تلاش دوطرفه در طول زندگی مشترک است.
همچنین ممکن است در طول زندگی اتفاقاتی رخ دهد که پیش‌بینی آن‌ها پیش از ازدواج امکان‌پذیر نبوده باشد و رابطه را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین هدف از شناخت قبل از ازدواج و مشاوره پیش از ازدواج این نیست که تضمینی برای عدم بروز هیچ مشکلی در آینده ایجاد شود؛ بلکه هدف این است که دختر و پسر پیش از تصمیم‌گیری، شناخت دقیق‌تر و واقع‌بینانه‌تری نسبت به خود، طرف مقابل و شرایط زندگی مشترک پیدا کنند و با آگاهی بیشتری وارد ازدواج شوند.
