درمان استرس و اضطراب شدید – درمان قطعی اضطراب

تماس با کلینیک روانشناسی و مرکز نوروفیدبک نیک مهر :

شعبه شمال تهران ( پاسداران ) : ۲۲۷۹۷۴۸۲

        شعبه شرق تهران ( پیروزی ) :  ۳۶۶۰۳۹۸۳

        مدیریت : ۰۹۱۲۴۴۳۷۱۲

در خصوص درمان قطعی اضطراب

اضطراب و استرس مثل تمامی احساسات دیگر باعث یکسری رفتارها ، حالت های بدنی و برانگیختگی های درونی می شود. مثلاً یک نفر ممکن است دچار طپش قلب و تعریق و… شود و همین عوامل باعث شود که از موقعیت فرار کند یا از توجه برگردانی استفاده نماید.

معمولاً نوع پاسخی که فرد به تشویش و بی قراری می دهد بستگی به ویژگی های شخصیتی ، مسایل فرهنگی ، شرایط زندگی و تجربه های او دارد که در درمان قطعی اضطراب و معالجه استرس و اضطراب شدید باید این عوامل بررسی شود. به طور کلی برای پیشگیری از استرس باید از دوران کودکی شروع کرد و مهارت های لازم را در این زمینه آموزش داد.

وقتی فرد دچار بی قراری شدید می شود غالباً او متوسل به رفتارهای ایمنی بخش می شود تا آرام شود. این دفاع ها یا رفتارها باعث می شود که به صورت موقعیت خشم بالا آمده ، در لوای ترس و شرم پائین برود و به خاطر پویا بودن و داینامیک بودن احساسات در هر بار بالا آمدن و فرو بردنشان باعث تقویت و افزایش و تکرار اضطراب و ترس می شود که در رفع اضطراب شدید مورد بررسی قرار می گیرد.


( آیا اضطراب و استرس موجب مرگ می شود ؟ )


عوامل زیربنایی در رفع استرس و اضطراب شدید

بنیادی ترین هیجانی که در وجود انسان بر اساس ناکام ماندن نیازهای فرد در دوران تحول شکل می گیرد ، هیجان خشم است. یکی از دلایل این است که وقتی درمانگر برای درمان استرس و افسردگی شدید مراجع کار می کند بعد از چند جلسه او به درمانگر می گوید که خشمگین تر شده است که این حکایت از آن دارد که کودک در دوران تحول کودکی نتوانسته خشم خود را به دلایل مختلف ابراز کند بنابراین احساس غم و اندوه می کرده است. این یعنی فرد روی خشم اش لایه غم کشیده است. 

گاهی هم کودک توان ابراز خشم را دارد اما می ترسد یعنی روی خشم لایه ای از ترس می کشد. چون می ترسد که اگر خشم اش را ابراز کند توجه والد را از دست بدهد. پس گاهی اوقات زیر ترس و اضطراب شدید فرد در واقع خشم خوابیده است. پس در افرادی که روی لایه خشم اشان لایه غم و احساس گناه کشیده شده است  مستعد افسردگی هستند و اگر لایه ترس و شرم کشیده باشد مستعد اختلالات اضطرابی از جمله اضطراب اجتماعی یا اضطراب فراگیر یا اختلال پانیک و اختلال استرس پس از حادثه هستند. 

عوامل راه انداز در معالجه استرس و اضطراب شدید

۱) بررسی عواملی که باعث می شود احساسات خشم ، شرم و ترس مراجع بالا بیاید که به اینها عوامل راه انداز گفته می شود. پس در هر یک از اختلالات اضطرابی از جمله اختلال پانیک اتک یک عامل راه انداز وجود دارد.

۲) وقتی احساسات منفی بیمار بالا می آید در واقع او آن احساس سرکوب شده را چگونه در سطح شناخت ( فکر ) تجربه می کند یا نوع خطاهای شناختی مراجع برای درمان استرس و بیقراری خویش چیست؟

۳) نوع تغییر فیزیولوژیکی فرد در اختلالات اضطرابی چیست؟ یعنی چه نقاطی از بدن فرد دچار تنش ، ناآرامی و اکتیو است.

۴) وقتی این احساسات بالا می آید ایگو یا سیستم هوشیار از چه نوع مکانیسم های دفاعی یا رفتارهای ایمنی بخشی خود استفاده می کند.

موارد بالا در معالجه استرس و اضطراب شدید خیلی مهم است. فرد می تواند برای ارزیابی خود در خصوص اضطراب از پرسشنامه اضطراب بک یا نقشه مغزی کمک بگیرد.

عوارض استرس و اضطراب شدید

استرس و اضطراب دارای یکسری عوارض برای فرد می باشد که عبارتند از:

الف) عوامل روانی :

عوارض بی قراری شدید در خصوص عوامل درونی عبارتند از: عدم تمرکز و حواس ، فراموشی ، پرخوری ، اختلالات خواب ، سوء مصرف مواد و الکل

بیقراری ، تحریک پذیری ، مشکلات زناشویی و در نهایت افسردگی و… است.

ب) اختلال رفتاری :

اختلال در عملکرد کاری و شغلی ، تحصیلی و ورزشی و…  که باید در درمان قطعی اضطراب مورد بررسی قرار بگیرد.

ج) اختلالات جسمانی :

افزایش فشار خون ، دردهای جسمی چون سردرد ، دردهای قفسه سینه و… 

معالجه استرس و اضطراب شدید ( مراحل و علائم )

فردی که دچار تشویش و بی قراری بالا می شود یکسری مراحل و علائم را سپری می کند. این مراحل عبارتند از:

۱) واکنش اخطار در علائم اضطراب و استرس شدید : 

مثلاً فرد پس از شنیده شدن خبر ناگوار که به صورت اعلام خطر در مغز ثبت می شود

۲) گام مقاومت در علائم استرس و اضطراب شدید : 

ممکن است چند ساعت تا چند روز طول بکشد که در آن بدن در مقابل عامل فشار بسیج و ممکن است ذخایرش به اتمام برسد. به همین دلیل یکی از علائم مهم در مداوای قطعی اضطراب است.

۳) گام فرسودگی در مراحل استرس و اضطراب : 

انرژی بدن تمام و تا حد زیادی فرد در برابر بیماری ها آسیب پذیر می شود. برای همین فرد باید راههای کاهش استرس و اضطراب را بداند و اقدام به درمان کند.

معالجه استرس و اضطراب شدید (خطاهای شناختی) 

بارزترین خطاهای شناختی در افرادی که دارای مشکلات اضطراب و استرس عبارتند است از : 

۱) پیش گویی منفی :

این خطای شناختی از همه مهمتر است مثلاً فرد پیش خود می گوید که نکند بلایی سرش بیاید و…

۲) فاجعه سازی :

افراد دارای استرس و بیقراری در اصل از کاه ، کوه می سازند. مثلاً فرد می گوید اگر طلاق بگیرم حتماً خواهم مُرد. این خطای شناختی در مداوای قطعی اضطراب خیلی مورد توجه است. 

۳) نادیده گرفتن شواهد متناقص :

مثلاً فرد می گوید مادرم سکته خواهد کرد بعد که دکتر ، مادرش را بررسی می کند می بیند که نه مشکل قلبی دارد نه سیگار می کشد و… یعنی در اصل شواهد متناقص را نمی بیند. 

۴) فیلتر منفی :

افراد دارای اختلالات اضطرابی با عینک منفی دنیا را نگاه می کنند.

رفتارهای ایمنی بخش افراد دارای اختلالات اضطرابی : 

رفتارهای ایمنی بخش افراد که باید در درمان قطعی اضطراب شدید مورد بررسی قرار بگیرند عبارتند از:

۱) چِک کردن : 

فرد دائم موارد مختلف را چِک می کند تا اطمینان خاطر ایجاد کند که اتفاقی نخواهد افتاد که برای رفع اضطراب شدید روی این موضوع خیلی کار می شود.

۲) اطمینان جویی مکرر : 

یعنی فرد دارای اختلال اضطراب دائم از اطرافیان می پرسد که پس اتفاقی نمی افتد و…  مطمئن باشم به نظرت که مادرم فلان مشکل را ندارد و… این کار برای فرد یکی از راههای کاهش استرس و اضطراب اش می باشد. منتهی متاسفانه فرد تا مدتی خوب است ولی باز سراغ کس دیگر یا همان شخص می رود و اطمینان جویی می طلبد که در رفع اضطراب شدید روی آن خیلی کار می شود. 

۳) جمع آوری اطلاعات اضافی : 

مثلاً فرد دارای مشکلات اضطرابی یک روز صبح بلند می شود و می بیند که یک خال قرمز در صورتش افتاده است. اگر آدم سالمی باشد می گوید شاید پشه نیش زده است ولی این افراد می گویند نکند سرطان باشد بعد کلی سِرچ می کنند و سراغ پزشک می روند و… 

۴) کنترل کردن : 

فرد دارای مشکلات اضطرابی مثلاً اجازه نمی دهد که بچه اش بیرون برود و… این کار را برای راههای کاهش استرس و اضطراب اش انجام می دهد. 

۵) اجتناب های پنهان : 

فرد اضطرابی مثلاً تصاویر ذهنی یا افکار توام با اضطراب را در ذهنش سرکوب می کند. مثلاً تصادف را در خیابان اصلاً نگاه نمی کند و یا تصاویری که دلخراش باشد را نگاه نمی کند چون دچار اضطراب می شود بنابراین برای رفع اضطراب شدید خود می کوشد.

رفع استرس و اضطراب شدید ( عوامل ایجاد )

عوامل ایجاد استرس و اضطراب شدید بسته به نوع فرد و محیط متفاوت می باشد. برخی از عوامل عبارتند از:

۱) عدم پیش بینی :

عواملی چون تغییر شغل ، نقل مکان ، ازدواج ، مرگ نزدیکان و… که قابل پیش بینی نیستند.

۲) نقش ها :

نقش هایی که هر کدام از افراد دارای اضطراب و استرس شدید در زندگی دارند

۳)سن :

افراد مسن به دلیل تجربه بیشتر فشار و استرس و اضطراب کمتری را متحمل می شوند

۴) جنسیت :

زنان نسبت به مردان از صبر و شکیبائی بیشتری برخوردارند.

۵) رژیم غذایی :

بعضی از غذاها به افراد آرامش بیشتری می دهد

۶) عوامل سازمانی :

نوع کار ، خواسته های همکاران ، مدیران ، حجم کاری و…

۷) عوامل فراسازمانی :

نامطمئن بودن از وضع اقتصادی ، وضع سیاسی بی ثباتی و ناکارآمدی ، مشکلات خانوادگی و… تمامی این عوامل در درمان قطعی اضطراب و استرس شدید مورد بررسی قرار می گیرند.

روش های معالجه استرس و اضطراب شدید

در کل ۳ روش درمانی برای معالجه استرس و اضطراب شدید وجود دارد که عبارتند از:

۱) دارو درمانی :

این روش توسط روانپزشک انجام می گیرد که در آن روانپزشک بعد از بررسی های لازم نسبت به تجویز دارو اقدام می کند. مطمئناً دارو یکسری عوارض های خودش را دارد که بسته به نوع دارو متفاوت است. دارو یک درمان نگه دارنده است. این یعنی تا زمانی که فرد دارو مصرف کند حالش خوب و بعد از قطع دارو ممکن است علائم برگردد.

۲) روان درمانی :

روانشناسی یکی از سالمترین و باثبات ترین روش های درمان اضطراب و استرس شدید است. در این درمان روانشناس با یکسری تکنیک ها در معالجه استرس و اضطراب شدید فرد می کوشد از جمله تکنیک مواجهه سازی که خیلی پرکاربرد است. 

۳) ابزارهای نوروساینس :

یکی از درمان های جدیدی است که حدود چند سالی است وارد ایران شده و برای انواع مشکلات اضطرابی هم به کار می رود درمان با نوروفیدبک یا دیگر ابزارهای نوروساینس است که همگی بدون عوارض جانبی می باشند.

نکته مهم : گروه نیک مهر از ۳ روش فوق استفاده می کند منتهی برای مداوای قطعی اضطراب و استرس از روان درمانی ( با متدهای خاص ) به همراه ابزارهای نوروساینس استفاده می نماید.

نویسنده : سید مصطفی حسینی ، مدیر کلینیک روانشناسی ، مرکز مشاوره و مرکز نوروفیدبک نیک مهر

لطفاً در زیر نظر خود را در خصوص این مقاله بیان و اگر سوالی دارید مطرح نمائید.

۰ پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.